Γενετική διάγνωση κληρονομικού καρκίνου
Νext Generation Sequencing (NGS) με γονιδιακά πάνελ
Το 50% των ανδρών και πλέον του 60% γυναικών στην Ελλάδα θα αναπτύξουν καρκίνο κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Περίπου το 5-10% όλων των περιστατικών με καρκίνο είναι κληρονομικοί. Ο κληρονομικός καρκίνος προκαλείται από βλάβη -παραλλαγή σε ένα γονίδιο, η οποία έχει κληρονομηθεί. Όταν ένα άτομο έχει μία τέτοια βλάβη στο γενετικό του υλικό έχει μεγάλη πιθανότητα να νοσήσει από καρκίνο και 50% πιθανότητα να μεταφέρει τη βλάβη στην επόμενη γενιά.
Ο γονιδιακός έλεγχος με αλληλούχιση επόμενης γενιάς (NGS) όταν υπάρχουν ενδείξεις για κληρονομικό καρκίνο μπορεί να:
- Επιβεβαιώσει εάν η πάθηση οφείλεται σε κληρονομούμενο καρκίνο
- Αναδείξει τη συγκεκριμένη γενετική βλάβη που τον προκαλεί
- Δώσει πολύτιμες οδηγίες στους κοντινούς συγγενείς σχετικά με το κίνδυνο που διατρέχουν τα άλλα μέλη της οικογένειας να εμφανίσουν την ίδια πάθηση, ώστε να μπορούν να αξιοποιήσουν τις πλέον κατάλληλες επιλογές πρόληψης.
- Συντελέσει στη βελτιστοποίηση των χορηγούμενων θεραπειών και σε ορισμένες περιπτώσεις, να συμβάλλει ανάλογα με την γονιδιακή βλάβη στην εξατομικευμένη θεραπεία.
Είδος δείγματος:
1-2 ml περιφερικού αίματος σε EDTA
Χρόνος απάντησης:
4-5 εβδομάδες
Κληρονομικός καρκινος
Κληρονομικός καρκίνος μαστού ή/και ωοθηκών
Περίπου το 40% των κληρονομικών περιπτώσεων καρκίνου του μαστού οφείλεται σε γενετικές παραλλαγές στα γονίδια BRCA1/ BRCA2. Οι γυναίκες που έχουν παραλλαγές στα γονιδία BRCA1/2 έχουν έως και πάνω από 70% πιθανότητα να εμφανίσουν καρκίνο του μαστού κατά τη διάρκεια της ζωής τους και περίπου 54% πιθανότητα να εμφανίσουν καρκίνο των ωοθηκών, ενώ έχουν αυξημένο κίνδυνο και για εμφάνιση άλλων τύπων καρκίνου.
Εκτός από τα γονίδια BRCA1/ BRCA2 και άλλα γονίδια μπορούν αν αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου μαστού, όπως τα CDH1, PALB2, PTEN, STK11, TP53, κ.α. Πολλά από αυτά επηρεάζουν επίσης και το κίνδυνο εμφάνισης και άλλων τύπων καρκίνου, όπως καρκίνο παγκρέατος, μελανώματος, καρκίνου προστάτη.
Ο γενετικός έλεγχος με NGS για το κληρονομικό καρκίνο μαστού/ωοθηκών περιλαμβάνει ανάλυση για 22 γονίδια τα: ATM, BRCA1, BRCA2, BARD1, BRIP1, CDH1, CHEK2, EPCAM, MLH1, MLH3, MSH2, MSH6, MRE11, NBN, PALB2, PMS2, PTEN, RAD51C, RAD51D, STK11, TP53, XRCC2.
Kολοορθικός καρκίνος (CRC)
Ο κληρονομικός κολοορθικός καρκίνος ευθύνεται για περίπου το 35% όλων των κληρονομικών περιπτώσεων καρκίνου. Το μεγαλύτερο ποσοστό οφείλεται σε παραλλαγές στα γονίδια APC, MUTYH και στα γονίδια επιδιόρθωσης του DNA: MLH1, MSH2, MSH6 και PMS2. Το σύνδρομο Lynch και η οικογενής αδενωματώδης πολυποδίαση είναι οι συχνότερες μορφές κληρονομικού κολοορθικού καρκίνου.
Η εύρεση της υπεύθυνης γενετικής παραλλαγής στον κληρονομικό κολοορθικό καρκίνο έχει μεγάλη σημασία για την οικογένεια, εφόσον οι στρατηγικές πρόληψης μπορούν να κατευθύνονται συγκεκριμένα σε εκείνα τα άτομα που φέρουν τη παραλλαγή και τα οποία κινδυνεύουν να αναπτύξουν κολοορθικό καρκίνο αλλά και άλλες σχετικές κακοήθειες. Από την άλλη πλευρά, οι μη φορείς μπορούν να αποφύγουν την υπερβολική κλινική παρακολούθηση.
Ο γονιδιακός έλεγχος με NGS για το κληρονομικό κολοορθικό καρκίνο περιλαμβάνει ανάλυση για 22 γονίδια τα: APC, AXIN2, BMPR1A, CDH1, CHEK2, EPCAM, GREM1, MLH1, MSH2, MSH3, MSH6, MUTYH, PMS2, POLD1, POLE, PTEN, SMAD4, STK11, TP53, ATM, BARD1, MLH3.
Καρκίνος γαστρεντερικού (GIST)
Ο καρκίνος γαστρεντερικού (GIST) είναι στη πλειοψηφία τυχαίος καρκίνος, αλλά έχουν εντοπιστεί και γενετικές παραλλαγές σε συγκεκριμένα γονίδια στις κληρονομικές μορφές. Η εύρεση της υπεύθυνης γενετικής παραλλαγής στον καρκίνο GIST έχει μεγάλη σημασία για την σωστή θεραπευτική αντιμετώπιση.
Ο γονιδιακός έλεγχος με NGS για το κληρονομικό γαστρεντερικό καρκίνο περιλαμβάνει ανάλυση για 18 γονίδια τα: APC, BMPR1A, CDH1, CTNNA1, EPCAM, MLH1, MRE11, MSH2, MSH6, PDGFRA, PMS2, SDHA, SDHB, SDHC, SDHD, SMAD4, STK11, TP53.
Καρκίνος προστάτη
Ο καρκίνος του προστάτη στις περισσότερες περιπτώσεις έχει γενετικό υπόβαθρο. Οι ασθενείς με κληρονομικό καρκίνο του προστάτη τείνουν να αναπτύσσουν κακοήθειες σε μικρότερη ηλικία, έχουν πιο γρήγορη εξέλιξη με μεγαλύτερη πιθανότητα να υπάρχουν τοπικές μεταστάσεις και μεγαλύτερο κίνδυνο υποτροπής μετά την χειρουργική εξαίρεση. Οικογενειακό ιστορικό με κληρονομικό καρκίνο μαστού ή ωοθηκών ή συνδρόμου Lynch αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου προστάτη.
Ο γονιδιακός έλεγχος με NGS για τον κληρονομικό καρκίνο προστάτη περιλαμβάνει ανάλυση για 15 γονίδια τα: ATM, BRCA1, BRCA2, CHEK2, EPCAM, HOXB13, MLH1, MSH2, MSH6, NBN, PMS2, PALB2, PTEN, RAD51D, TP53.
Καρκίνος παγκρέατος
Ο καρκίνος παγκρέατος εμφανίζεται στα κύτταρα του παγκρεατικού πόρου (pancreatic duct cells) και είναι συνήθως αδενοκαρκίνωμα. Αποτελεί παγκοσμίως τη τέταρτη αιτία θανάτων από καρκίνο.
Ο γονιδιακός έλεγχος με NGS για το κληρονομικό καρκίνο παγκρέατος περιλαμβάνει ανάλυση για 19 γονίδια τα: APC, ATM, BMPR1A, BRCA1, BRCA2, BARD1, CDK4, CDKN2A, EPCAM, MEN1, MLH1, MRE11, MSH2, MSH6, PALB2, PMS2, SMAD4, STK11, TP53.